Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Για να ξεφυλλίσετε το νέο τεύχος των Αναλέκτων κάντε κλικ στην εικόνα Βασικότατες γνώσεις χημείας, αυτής των πρώτων τάξεων του γυμνασίου αρκούν για να αντιληφθούμε το προφανές: η απόλυτη οικολογική λύση ακούει στο όνομα υδρογόνο (Η). Γιατί; Επειδή καύση κάποιου, οποιουδήποτε στοιχείου σημαίνει ένωση με το οξυγόνο (Ο). Και στη συγκεκριμένη περίπτωση η ένωση αυτή έχει σαν αποτέλεσμα όχι τους πάσης φύσεως και παντός χρώματος καπνούς που «προσφέρουν» απλόχερα στην ατμόσφαιρα οι εξατμίσεις των αυτοκινήτων, τα οποία έχουν κατακυριεύσει τις πόλεις που ζει ο σύγχρονος άνθρωπος, αλλά καθαρό – ή έστω σχεδόν καθαρό - νεράκι, με τη μορφή υδρατμών, σύμφωνα με την απλούστατη εξίσωση 2Η+Ο2 → 2 Η2Ο. Προσέξτε: το υδρογόνο μπορεί να παραχθεί με διάφορους τρόπους, ανάμεσά τους και με ...

Οι κανόνες της οικονομικής οδήγησης έχουν τη διαχρονική αξία τους. Με αφορμή το νέο τεύχος των Αναλέκτων, που είναι αφιερωμένο στο μεγάλο ζήτημα "Αυτοκίνητο και Περιβάλλον", παραθέτουμε κάποιες βασικές αρχές που είναι βέβαιο ότι θα σας βοηθήσουν όχι μόνο να εξοικονομήσετε κάποια χρήματα κατά τις καθημερινές μετακινήσεις σας, αλλά και να μειώσετε παράλληλα τους ρύπους με τους οποίους το αυτοκίνητό σας επιβαρύνει την ατμόσφαιρα που και εσείς οι ίδιοι αναπνέετε! Το μεγάλο μυστικό για λιγότερη κατανάλωση βρίσκεται κρυμμένο στην αρχή της αδράνειας. Φρεσκάροντας τη μνήμη σας, ανατρέχουμε στη φυσική του γυμνασίου και βρίσκουμε ότι πρόκειται για τη χαρακτηριστική ιδιότητα της ύλης να αντιστέκεται σε κάθε δύναμη που επιχειρεί να μεταβάλει την κινητική της κατάσταση. Κάτι που με απλά λόγια σημαίνει ότι χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη ...

Για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Γ΄ τάξης του Δημοτικού σχολείου δημιουργήθηκε από μια ομάδα εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης το εκπαιδευτικό λογισμικό: «Η Κιβωτός του Νώε». Πρόθεση των δημιουργών του λογισμικού είναι η προώθηση της διερεύνησης, ως στοιχείου της διδακτικής μεθοδολογίας για την προσέγγιση των θεολογικών αληθειών, η ένταξη της διαθεματικότητας στην καθημερινή διδακτική πράξη και η ανάπτυξη της αυτενέργειας των μαθητών. Επιδίωξη των δημιουργών του λογισμικού ήταν να δοθεί η ιστορία του Νώε, όπως αυτή αναφέρεται στην Παλαιά Διαθήκη ως υπαρξιακό γεγονός και να λειτουργήσουν οι μαθητές ως μικροί ερευνητές, οι οποίοι πριν οδηγηθούν σε θεολογικά συμπεράσματα μπορούν να εξετάσουν περιορισμένο αριθμό προεπιλεγμένων πηγών που έχουν ως χαρακτηριστικό τους γνώρισμα τη διεπιστημονική προσέγγιση. Με τον τρόπο αυτό το εκπαιδευτικό ...

Το 1765 ο πατρο-Κοσμάς ήταν στη Θεσσαλία, οπότε άρχισε τη δεύτερη περιοδεία του. Πρώτα πέρασε από τη Θράκη, χωρίς να μείνει, και έφθασε στη Μονή του Φιλοθέου, στο Άγιο Όρος, από την οποία έπρεπε να πάρει την άδεια της απομάκρυνσης απ΄ αυτή. Έδειξε την έγκριση του πατριάρχη Σαμουήλ και ζήτησε κι από τον προϊστάμενο του μοναστηριού να του χορηγήσει και τη δική του. Στο μοναστήρι δεν έτρεφαν μεγάλη υπόληψη στον Κοσμά κι ούτε ποτέ κατάλαβαν τον ανώτερο σκοπό της διδασκαλίας του. Αφού πήρε την έγκριση του μοναστηριού, μπήκε σε πλοίο κι έφθασε στη Σκόπελο. Από κει πέρασε στη Σκιάθο, όπου άφησε πολλές αναμνήσεις και μετά άρχισε την περιοδεία του στη Μαγνησία. Περιηγήθηκε τα μέρη του Βόλου και του Πηλίου και δίδαξε, κηρύσσοντας ...

«Θαυμάτων σε θησαυρόν επίσταμαι, και πηγήν των αγαθών Ιωάννη· αρρωστιών, ιατρεύοντα πάθη, και ενεργείας δαιμόνων ελαύνοντα· και δέομαι σωθήναι νύν, εκ φθοράς με κακών, χαριτώνυμε». Θαύμα ονομάζεται ένα παράδοξο, ανεξήγητο περιστατικό, το οποίο προκαλεί έκπληξη, γιατί είναι μια πρόκληση προς τους φυσικούς νόμους. Θαύμα σημαίνει επιτεύξεις «αδύνατες» στον άνθρωπο. Η Αγία Γραφή αναγνωρίζει παντού το χέρι του Θεού, που εκδηλώνει σ’ όσους τον εμπιστεύονται τη δύναμη και την αγάπη Του. Το σύμπαν της δημιουργίας με τη σταθερή του τάξη είναι «θαυμάσιον», όπως και οι έκτακτες επεμβάσεις του Θεού στην Ιστορία. Το θαύμα προϋποθέτει την πίστη, αλλά ταυτόχρονα και την εμπεδώνει. Ο Ιησούς Χριστός εκδηλώνει με τα θαύματά Του ότι η Βασιλεία που αναγγέλθηκε από τους προφήτες είναι παρούσα στο πρόσωπό Του. Τα ...

O μακαριστός Καθηγούμενος της Ιεράς Μονης Ξηροποτάμου Γέρων Εφραίμ μαζί με τον πατέρα Χριστόδουλο ψάλουν το περίφημο Τρισάγιο του «Καλογήρου». Η ηχογράφηση έχει γίνει στην λιτή της Ιεράς Μονής Φιλοθέου στις αρχές της δεκαετίας του 80. Το εν λόγω Τρισάγιον αποτελεί σύνθεση του Κυριάκου Ιωαννίδου του λεγομένου, λόγω της βιοτής του, Καλόγηρου. Όντας λαϊκός ο Κυριάκος Ιωαννίδης έλαβε το προσωνύμιο Καλόγηρος λόγω του ασκητικού του βίου, καθώς κυκλοφορούσε στους δρόμους της Πόλης με ένα τριμμένο ράσο και καλογερικό σκουφάκι όντας πάμπτωχος. ήχος πλ.α΄ %ghjkahvhkalogirrr%

Μουσικό όργανα κατασκευασμένο από μία σειρά αγγείων που παρήγαγαν ήχο με χτύπημα, οι οξύβαφοι (λατινικά acetabula), απεικονίζονται σε ένα επιδαπέδιο ψηφιδωτό που κοσμεί μία οικία στο Mariamin της Συρίας (4ος αι. μ.Χ.) και σε μία μικρογραφία χειρογράφου του 6ου αι. μ.Χ., στην επονομαζόμενη «Γένεση της Βιέννης» (Βιέννη, Αυστριακή Εθνική Βιβλιοθήκη, κωδ. Theol. Gr. 31), που πιθανόν προέρχεται από τη Συρία. Το κείμενο του φ. 17v αναφέρεται σε ένα συμπόσιο του Φαραώ Ηρώδη Αντύπα για τους σκλάβους του, με σκοπό τον εορτασμό, την ημέρα των γενεθλίων του, της απόφασής του να απελευθερώσει τον οινοχόο του από τη φυλακή (Γένεσις 40: 20-2). Η σκηνή λαμβάνει χώρα στο τρικλίνιο του παλατιού. Δεξιά απεικονίζονται δύο γυναίκες όρθιες πίσω από ένα στενό, χαμηλό, ξύλινο τραπέζι που ...

Την Τετάρτη 8 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της έκθεσης «στην επιφάνεια», στο κτήριο Ξυλαποθήκη επί της Οδού Πύλης 8, στις Αστικές Πύλες του Πειραιά, από τη Γενική Γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού Μαρία Ανδρεαδάκη Βλαζάκη.  Πρόκειται για μία συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής Πειραιώς και Νήσων και της Αττικό Μετρό Α.Ε. Σε ένα σύγχρονο εκθεσιακό χώρο, η έκθεση παρουσιάζει στο κοινό, την παράλληλη εξέλιξη της αρχαιολογικής διερεύνησης και του κατασκευαστικού έργου της Επέκτασης της Γραμμής 3 του Μετρό, στον Πειραιά. Εστιάζει, στις σύγχρονες διεπιστημονικές μεθόδους που εφαρμόζονται για τη συλλογή και τεκμηρίωση των αρχαιολογικών δεδομένων, στο πλαίσιο ενός μεγάλου κοινωφελούς έργου, όπως είναι η κατασκευή του υπόγειου σιδηροδρόμου. Η περιοδική έκθεση αποτελείται από μία συλλογή από φωτογραφίες και βίντεο, που ...

Πέρα από το γεγονός ότι πράγματι, όπως μαθαίνουμε από την βιολογία, υπάρχει όντως μια βαθμιαία αύξηση στον τρόπο που οργανώνονται τα είδη (ένα φυτό δηλαδή είναι πολύ πιο οργανωμένο από μια πέτρα, καθότι είναι έμβιο και έχει όλες τις λειτουργίες που προσιδιάζουν στα  έμβια, ενώ, ασφαλώς, ένα ζώο έχει πολύ μεγαλύτερο βαθμό οργάνωσης από ό,τι ένα φυτό, καθώς είναι εξοπλισμένο με πολύ περισσότερες λειτουργίες που σχετίζονται με ό,τι ο Μάξιμος λέγει «αίσθηση» κλπ ), η ίδια η ανθρώπινη ψυχοδυναμική διαμόρφωση καταδεικνύει την αλήθεια του ισχυρισμού του Μαξίμου- και ο «ψυχοδυναμισμός» του ανθρώπου έχει βαθιά οντολογική σημασία, δεν είναι απλώς ψυχολογισμός. Πράγματι, από ψυχοδυναμική άποψη, για κάθε άνθρωπο πρωτεύουν οι άλλοι άνθρωποι, «οι Μεγάλο Άλλοι», όπως έλεγε ο Λακάν. Κατόπιν, είναι ακριβώς ...

Δάκρυα τρέχουν από τα μάτια μου σαν θυμάμαι πως κάποια κυρία υπερτάτης περιωπής, μητέρα μιας λαμπράς και πολυάριθμης οικογένειας, στην αυλή της οποίας ζούσαν περί τους τριάντα υπηρέτες, ξεκινούσε μεταμφιεσμένη και αγνώριστη, συνοδευόμενη από μια ηλικιωμένη υπηρέτρια, εξήρχετο της οικίας της μόλις σουρούπωνε για να επισκεφθή μια πτωχή και ασθενή γρηούλα με σκοπό να αλλάξη με τα ίδια αλαβάστρινα χέρια της τους επιδέσμους των πληγών της. Ά! Ελπίζω ότι τέτοιες αρετές διασώζονται ακόμη και πραγματοποιούνται με τον ίδιο τρόπο στην πατρίδα μου, την Πόλι! Όμως αν, μη γένοιτο, αφανίσθησαν κάτω από την άρρωστη πνοή του σημερινού εγωισμού, ας μη το μάθω ποτέ! Ακούς στις Εκκλησίες της Κωνσταντινουπόλεως τον διάκονο να μνημονεύη με λιγυρά φωνή στην εκτενή δέησι τα «ευλογημένα ρουφέτια» των Καζαντζήδων, ...

Θεωρώντας ότι η προστασία και η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι καθήκον και υποχρέωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο Δήμος Αχαρνών δραστηριοποιείται σε εκπαιδευτικές δράσεις σε μια προσπάθεια να αναδειχθούν με ποικίλους τρόπους οι άρρηκτες σχέσεις που συνδέουν τον πολιτισμό, την εκπαίδευση και το περιβάλλον, φυσικό και ανθρωπογενές. Σκοπός η  προβολή της τοπικής ιστορίας και το σύνολο των υλικών στοιχείων που συνθέτουν το διαχρονικό μνημειακό πλούτο των Αχαρνών, από τους αρχαίους μέχρι τους νεότερους χρόνους.       Πεποίθηση και στόχος του Δήμου Αχαρνών είναι ότι, γνωρίζοντας την ιστορία του τόπου, μειώνεται η αδιαφορία του πολίτη απέναντι στην πολιτιστική κληρονομιά που ενίοτε καταλήγει σε βανδαλισμούς και καταστροφή του περιβάλλοντος. Φιλοδοξεί επίσης, τα προγράμματα να σταθούν αφορμή ενεργητικής συμμετοχής των μαθητών που δεν κατάγονται από τις ...

Έτσι, ανάλογα με τα βιώματα που φέρει και συνεχώς βιώνει το κάθε παιδί, διαμορφώνει και αναδιαμορφώνει τη δική του ξεχωριστή αντίληψη για το θάνατο, μέχρι να φτάσει σε μια πιο ρεαλιστική αντιμετώπιση του γεγονότος σε μεγαλύτερη ηλικία. Η έννοια του θανάτου μπορεί να κατανοηθεί μέσα από πέντε βασικά στοιχεία, την παγκοσμιότητα/καθολικότητα του φαινομένου, τη μη αναστρεψιμότητα, την παύση των ζωτικών λειτουργιών του οργανισμού, την αιτιότητα και τη μετά θάνατον ζωή. Σύμφωνα με έρευνες, η ηλικία του παιδιού μπορεί αδρά να καθορίσει το εξελικτικό στάδιο στο οποίο ανήκει και το κατά πόσο είναι ώριμο να κατανοήσει το φαινόμενο του θανάτου στην ολότητά του. Αναλυτικότερα, τα παιδιά έως δύο ετών αν και δεν αντιλαμβάνονται το θάνατο, μπορούν να διαπιστώσουν την απουσία, συνήθως μόνο ...

Επιστρέφει για τρίτη συνεχόμενη χρονιά στο «ΘΕΑΤΡΟΝ», του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», η παραγωγή του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού «Σμύρνη μου αγαπημένη» της Μιμής Ντενίση.  Η παράσταση στη συνέχεια, θα ανέβει στη Θεσσαλονίκη. Για δύο συνεχόμενες χρονιές, στην κατάμεστη αίθουσα «Αντιγόνη», οι θεατές βίωσαν μια μοναδική εμπειρία και έγιναν μάρτυρες της αυθεντικής ζωής της Σμύρνης: με τις χαρούμενες καθημερινές οικογενειακές στιγμές, αλλά και τα ιστορικά γεγονότα που οδήγησαν στην οδυνηρή καταστροφή και τον ξεριζωμό. Η παράσταση έγινε σημείο αναφοράς  και απέσπασε επαινετικά σχόλια από κριτικούς και δημοσιογράφους. Το κοινό «αγκάλιασε» την παράσταση και την ανέδειξε ως μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες των τελευταίων ετών. Το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, υλοποίησε την παράσταση με ένα επιτελείο σημαντικών ηθοποιών και καλλιτεχνικών συντελεστών, ζωντανή μουσική, πλούσια σκηνικά, κοστούμια ...

Η (αυτό)τιμωρία επιθυμητή. Ο ερωτευμένος αξιοποιεί κάθε μέσο για να απαλλαγεί από το βεβαρημένο ερωτικό παρελθόν του. Σε προσευχή του ζητεί  από τον Θεό να τον τιμωρήσει αυστηρότατα για το αμάρτημά του και να του προσφέρει μια αμόλυντη καρδιά· αντιμετωπίζει την αμαρτία με δικαιικό τρόπο. Αυτοτιμωρούμενος δεν ανταποκρίνεται στον ειλικρινή έρωτα της Κλάρας, αν και ο ίδιος είναι ερωτευμένος μαζί της. Την εγκαταλείπει αιφνιδιαστικά αλλάζοντας την πόλη διαμονής του. Λύση στο πρόβλημά του όμως δεν δίνεται. Τα δάκρυα ρέουν ακαταπαύστως. Και οι τρεις πρωταγωνιστές -Πασχάλης, αφηγητής, Κλάρα- είναι ευσυγκίνητοι, αφού η περιρρέουσα ατμόσφαιρα που δημιουργεί η αφήγηση είναι ιδιαίτερα φορτισμένη. Οι τρεις παρευρισκόμενοι στο σωφρονιστικό Κατάστημα -ο αφηγητής, ο αρχαιογνώστης καθηγητής και ο Διευθυντής του Ιδρύματος- δακρύζουν σιωπηλά ακούγοντας το μελωδικό ...